ଖସିଲାଣି ସୁନାଦର

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୨ା୭: ସୁନା ବଜାରରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବେ ଓଲଟା ମୋଡ଼ ନେଇଛି। ଚଳିତ ବର୍ଷ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ମଲ୍ଟି କମୋଡିଟି ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ (MCX)ରେ ପ୍ରତି ୧୦ ଗ୍ରାମ ସୁନା ଦର ସର୍ବକାଳୀନ ରେକର୍ଡ ସ୍ତର ୧,୯୨,୯୯୧ ଟଙ୍କା ଛୁଇଁବା ପରେ, ଏବେ ଏହି ମୂଲ୍ୟବାନ ଧାତୁ ପ୍ରାୟ ୧,୪୩,୬୧୦ ଟଙ୍କାରେ କାରବାର କରୁଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୪୯,୪୦୦ ଟଙ୍କା ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ଯାହାକି ପାଖାପାଖି ୨୬% କରେକ୍ସନ (ହ୍ରାସ)।

ଏହି ଦ୍ରୁତ ହ୍ରାସ ପରେ ଏବେ ନିବେଶକ ଏବଂ ଗ୍ରାହକମାନେ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି ଯେ ସୁନା ଦର କମିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏତିକିରେ ଅଟକିଯିବ ନା ଆଗକୁ ଏହା ଆହୁରି ହ୍ରାସ ପାଇବ।

ଚଳିତ ବର୍ଷ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ତିକ୍ତତା (Geopolitical Tensions), ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ସୁଧ ହାର କମାଇବେ ବୋଲି ଆଶା କରି ନିବେଶକମାନେ ସୁନାକୁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ନିବେଶ (Safe-haven asset) ମନେକରି ଏହାକୁ କିଣିବାକୁ ଧାଇଁଥିଲେ।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ବହୁ ପରିମାଣରେ ସୁନା କିଣାଯିବା ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଦୁର୍ବଳ ହେବା କାରଣରୁ ଏହି ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥିଲା, ଯାହା MCXରେ ସୁନାକୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତପୂର୍ବ ଉଚ୍ଚତାକୁ ନେଇଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସବୁ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ପଛରେ ପଡ଼ିଯାଇଛି।

ଏବେ ସୁନା ଦର କାହିଁକି କମୁଛି?
ସୁନା ଦର ହ୍ରାସ ପାଇବାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି ଆମେରିକାର ସୁଧ ହାରକୁ ନେଇ ବଦଳୁଥିବା ଆଭିମୁଖ୍ୟ।

ବଜାର ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁମାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ଫେଡେରାଲ୍ ରିଜର୍ଭ (US Fed) ଋଣ ନେବା ଖର୍ଚ୍ଚ (ସୁଧ ହାର)କୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ ରଖିପାରେ। ଚଳିତ ବର୍ଷ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ତିନିଥର ସୁଧ ହାର ବୃଦ୍ଧି ହେବାର ଆଶା କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିକୁ ଦେଖି ଡିସେମ୍ବରରେ ଆଉ ଏକ ବୃଦ୍ଧି ହେବାର ୮୦% ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ଅଧିକ ସୁଧ ହାର କାରଣରୁ ସୁନାର ଚାହିଦା କମିଯାଏ, କାରଣ ସୁନାରୁ କୌଣସି ସିଧାସଳଖ ଆୟ (Income) ମିଳେନାହିଁ। ବଣ୍ଡ୍ ୟିଲ୍ଡ (Bond yields) ବଢ଼ିବା ମାତ୍ରେ ନିବେଶକମାନେ ସୁନାରୁ ଟଙ୍କା କାଢ଼ି ସୁଧ ମିଳୁଥିବା ସମ୍ପତ୍ତିରେ ନିବେଶ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଏହାସହ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ମଧ୍ୟ ମଜଭୁତ ହୋଇଛି, ଯାହା ବିଦେଶୀ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ସୁନାକୁ ଅଧିକ ମହଙ୍ଗା କରିଦେଉଛି ଏବଂ ଦର ଉପରେ ଚାପ ପକାଉଛି। ଲଗାତାର ଚତୁର୍ଥ ମାସ ପାଇଁ ସୁନା ଏବେ ହ୍ରାସ ଆଡ଼କୁ ଗତି କରୁଛି।

ସାଧାରଣତଃ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଯୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖାଦେଲେ ସୁନାର ଚାହିଦା ବଢ଼ିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଏଥର ବଜାର ବିବାଦ ଅପେକ୍ଷା ତା’ ଦ୍ୱାରା ହେବାକୁ ଥିବା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (Inflation/ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼) ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛି।

ଗତ ସପ୍ତାହ ଶେଷରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ମୂଲ୍ୟ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ବଢ଼ିଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ୱାଶିଂଟନ ଏବଂ ତେହେରାନ ମଧ୍ୟରେ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଥିବାରୁ, ସୁନାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ନିବେଶ ଭାବେ କିଣିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ସୀମିତ ରହିଛି। ବରଂ, ତେଲ ଦର ବଢ଼ିବା ଯୋଗୁଁ ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ ଆହୁରି ବଢ଼ିବ ବୋଲି ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି, ଯାହା ଫେଡେରାଲ୍ ରିଜର୍ଭକୁ ସୁଧ ହାର ଅଧିକ ରଖିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିପାରେ।